Cung lượng tm: sự điều chỉnh thông qua tuần hoàn tĩnh mạch – nguyên lý Frank – starling

Dưới điều kiện sinh lý bình thường, cung lượng tim được kiểm soát bằng các yếu tố ngoại biên, được xác định bởi tuần hoàn tĩnh mạch.

Cung lượng tim: là thể tích máu được tim bơm vào động mạch chủ mỗi phút, đó cũng đồng thời là thể tích máu lưu thông trong vòng tuần hoàn chung của cơ thể. Cung lượng tim là một trong những yếu tố quan trọng của vòng tuần hoàn bởi nó đánh giá tổng lượng máu cung cấp cho tất cả các mô trong cơ thể.

Tuần hoàn tĩnh mạch: là thể tích máu ngoại vi được đưa về tim qua tâm nhĩ mỗi phút. Tuần hoàn tĩnh mạch và cung lượng tim phải cân bằng nhau chỉ trừ trong một vài nhịp đập khi máu đổ về và tống đi tạm thời tại tim và phổi.

Cung lượng tim được điều hòa qua tuần hoàn tĩnh mạch, nó có nghĩa là tim tham gia điều hòa cung lượng tim, nhưng không đóng vai trò là yếu tố chủ yếu. Một số yếu tố liên quan đến lượng máu tuần hoàn ngoại vi về tim, gọi là tuần hoàn tĩnh mạch mới đóng vai trò quyết định.

Biểu đồ chỉ số cung lượng tim ở các lứa tuổi khác nhau

Hình. Biểu đồ chỉ số cung lượng tim ở các lứa tuổi khác nhau

Các yếu tố ngoại biên cũng đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát cung lượng tim; Tim hoạt động theo cơ chế tỉ lệ thuận,tim sẽ tự động bơm một khối lượng thể tích tỉ lệ thuận với khối lượng máu được tim đưa về tâm nhĩ phải từ tĩnh mạch. Đó gọi là cơ chế Frank-Staling. Cơ chế này được phát biểu như sau: Khi một lượng máu lớn hơn trở về tim là cho sợi cơ tim càng giãn ra, thì sức co cơ tim ở thành tâm thu càng mạnh đẩy lượng máu lớn hơn vào tuần hoàn chung. Do đó máu luôn luôn được bơm một cách tự động vào động mạch chủ đi khắp cơ thể.

Một yếu tố quan trọng khác, sự giãn nở của các sợi cơ tim cũng làm cho tim đập nhanh hơn, kết quả nhịp tim tăng. Đó là vì sự giãn ra của nút xoang trên thành tâm nhĩ phải đã tác động trực tiếp đến hoạt động nhịp của tim tăng từ 10%-15%. Ngoài ra tâm nhĩ phải giãn ra kích thích đáp ứng thần kinh, gọi là phản xạ Bain Bridge. Khi áp lực tâm nhĩ phải tăng, làm tác động lên thụ thể áp lực trên trung khu tuần hoàn cầu não, ức chế dây thần kinh X và đi ra theo các dây giao cảm làm nhịp tim tăng.

Dưới điều kiện sinh lý bình thường, cung lượng tim được kiểm soát bằng các yếu tố ngoại biên, được xác định bởi tuần hoàn tĩnh mạch. Khi lượng máu trở về lớn hơn khả năng bơm của tim thì sẽ trở thành yếu tố hạn chế cung lượng tim.

Nguồn: Dieutri.vn

Bài viết liên quan

Bài viết mới nhất

Để lại một bình luận

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.